Mert
New member
Pert Araç Rayiç Bedeline İtiraz Nasıl Yapılır? Sigorta Şirketinin Hesabını Sorgulamanın Yolları
Pert Araç Rayiç Bedeline İtiraz Nasıl Yapılır?
Bir aracın pert olduğunun söylenmesi zaten başlı başına moral bozucu bir durum. Fakat asıl tartışma çoğu zaman bundan sonra başlıyor: Sigorta şirketi aracın rayiç bedelini örneğin 800 bin TL olarak belirliyor, araç sahibi ise aynı özelliklerdeki otomobillerin piyasada 900-950 bin TL civarında olduğunu görüyor. İşte benim açımdan bu konunun en önemli noktası burada başlıyor. “Sigorta şirketi böyle hesapladıysa doğrudur” yaklaşımı da, “İnternette gördüğüm en yüksek ilan fiyatı rayiç bedeldir” yaklaşımı da tek başına yeterli değil.
Pert araç rayiç bedeline itiraz ederken mesele, daha yüksek bir rakam istemekten ziyade hasar tarihindeki gerçek piyasa değerinin somut ve denetlenebilir biçimde ortaya konulmasıdır. Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarında da rayiç bedel uyuşmazlıklarının bilirkişi incelemesine konu edildiği ve emsal araçlar, donanım ile piyasa koşullarının değerlendirilerek farklı bir rayiç bedel tespit edilebildiği görülüyor. Örneğin bir tahkim kararında bilirkişi, aracın piyasa değerini 630 bin TL olarak belirlemiş; sigorta şirketinin 580 bin TL ödemesi nedeniyle 50 bin TL bakiye fark hesaplanmış ve bu farkın ödenmesine karar verilmiş.
Rayiç bedel neden tartışmalı hale geliyor?
Rayiç bedel kavramının en büyük problemi, her araç için tek ve değişmez bir fiyat bulunmaması. Aynı marka ve modelde iki otomobilin kilometresi, donanımı, servis geçmişi, değişen parçaları, kullanım şekli ve hatta bulunduğu bölgedeki piyasa koşulları farklı olabilir.
Bu nedenle “Aracımın aynısı internette 1 milyon TL” demek tek başına güçlü bir itiraz değildir. Aynı şekilde sigorta şirketinin birkaç ilanı referans göstererek düşük bir bedel belirlemesi de otomatik olarak doğru kabul edilmemelidir.
Burada kritik soru şu:
Sigorta şirketi rayiç bedeli hangi araçları ve hangi kriterleri esas alarak hesapladı?
Bu sorunun cevabı verilmeden rakamın doğruluğunu değerlendirmek oldukça zor.
Özellikle emsal araçların kilometreleri birbirinden çok farklıysa, donanım seviyeleri farklıysa veya ilanlardan biri aracın gerçek satış fiyatını değil yalnızca satıcının talep ettiği bedeli gösteriyorsa hesaplamanın güvenilirliği tartışılabilir.
İlk adım: Sigorta şirketinden hesaplamanın dayanağını istemek
Bence birçok araç sahibinin yaptığı en büyük hata, doğrudan öfkeyle “Bu para çok düşük” demek. Önce dosyanın içeriğini istemek çok daha stratejik.
Sigorta şirketinden özellikle şu belgelerin talep edilmesi yararlı olabilir:
- Rayiç bedel tespit raporu,
- Eksper raporu,
- Kullanılan emsal araçların listesi,
- Emsal araçların fiyat ve özellik bilgileri,
- Sovtaj bedeliyle ilgili hesaplama,
- Pert-total değerlendirmesine esas teknik belgeler,
- Poliçenin ilgili özel ve genel şartları,
- Yapılan ödemenin ayrıntılı hesaplaması.
Çünkü itirazın güçlü olabilmesi için “Ben bu parayı az buluyorum” yerine “Şu nedenlerle hesaplamanın gerçek piyasa değerini yansıtmadığını düşünüyorum” denebilmesi gerekiyor.
Burada stratejik davranmak, duygusal tepki vermekten daha fazla sonuç getirebilir. Ancak bu stratejik yaklaşımın yalnızca rakamlardan ibaret olması da gerekmiyor. Kazadan sonra aracını kaybetmiş bir insanın yaşadığı maddi ve psikolojik kaybı göz ardı etmeden, hakkını ararken belgeleri düzenli biçimde toplaması önemli.
Emsal ilan toplamak gerçekten işe yarar mı?
Evet, fakat nasıl toplandığı çok önemli.
Örneğin 2025 model, 30 bin kilometrede ve üst donanımlı bir aracın ilanını gösterip kendi aracınızın 2021 model, 120 bin kilometrede ve daha düşük donanımlı olduğunu söylemeden “emsal” kabul ettirmek pek ikna edici olmaz.
Daha güçlü bir dosyada mümkün olduğunca benzer:
- model yılı,
- motor ve şanzıman,
- kilometre,
- donanım seviyesi,
- yakıt türü,
- kasa tipi,
- hasar geçmişi,
- kullanım özellikleri
olan araçlara bakılması gerekir.
Ayrıca ilan fiyatı ile gerçekleşmiş satış fiyatının aynı şey olmadığını da unutmamak lazım. İlan sahibi 1 milyon TL istiyor olabilir ama aracı 930 bin TL'ye satmış olabilir. Bu nedenle yalnızca ilan sitelerindeki en yüksek fiyatları toplamak yerine piyasanın genel seviyesini gösterecek çok sayıda ve makul derecede benzer emsal kullanmak daha savunulabilir bir yöntemdir.
Sigorta şirketinin teklifine itiraz ederken nasıl bir dilekçe hazırlanmalı?
İtirazın mümkün olduğunca sayısal ve belgeli olması gerekir.
Örneğin:
“Aracımın rayiç değeri düşük hesaplanmıştır.”
demek yerine,
“Sigorta şirketince 850.000 TL rayiç bedel belirlenmiştir. Ancak hasar tarihi itibarıyla aynı model, aynı motor ve benzer kilometredeki beş emsal aracın piyasa değerleri 925.000-975.000 TL aralığındadır. Şirketin esas aldığı emsallerden ikisinin kilometresi aracımızdan yaklaşık 80.000 km düşük, üçünün ise daha düşük donanım seviyesindedir. Bu nedenle rayiç hesabının yeniden değerlendirilmesini talep ediyorum.”
şeklindeki bir yaklaşım çok daha güçlüdür.
İtiraz dilekçesine emsal ilanların ekran görüntülerini, tarihlerini, araç özelliklerini ve mümkünse bağımsız ekspertiz veya değerleme belgelerini eklemek de dosyanın anlaşılmasını kolaylaştırır.
“Eksper raporu kesin” düşüncesi doğru mu?
Bence bu konu özellikle yanlış anlaşılıyor.
Eksper raporu önemli bir delildir ama uyuşmazlık çıktığında her zaman tartışmanın son noktası olarak görülmemelidir. Nitekim Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarında rayiç bedelin ayrıca bilirkişi incelemesine konu edildiği örnekler bulunuyor.
Örneğin 2025 tarihli bir tahkim kararında başvurucunun temel iddiası, aracın pert-total işlemine tabi tutulmasına rağmen sigorta şirketinin rayiç değeri eksik belirlediği yönündeydi.
Daha eski bir tahkim kararında da piyasa rayiç değeri ile sigorta şirketinin ödediği miktar arasındaki farkın uyuşmazlık konusu yapıldığı görülüyor. Dosyada bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmiş ve aracın piyasa değeri üzerinden değerlendirme yapılmış.
Dolayısıyla “eksper böyle yazmış, artık hiçbir şey yapılamaz” düşüncesi fazla kesin bir yaklaşım.
Fakat bunun tersine “eksper raporunu tamamen yok sayabiliriz” demek de doğru değil. Raporun hangi verilere dayandığı incelenmeli.
Sigorta Tahkim Komisyonu ne zaman gündeme gelir?
Sigorta şirketiyle yapılan görüşmelerden sonuç alınamıyorsa önemli seçeneklerden biri Sigorta Tahkim Komisyonu'dur. Ancak doğrudan tahkime gitmeden önce sigorta şirketine başvuru yapıldığını ve uyuşmazlığın çözülemediğini belgelemek gerekir.
Komisyonun güncel çevrim içi sisteminde uyuşmazlık başvurusu, belge gönderme ve karar görüntüleme gibi işlemler yapılabiliyor.
Pert Araç Rayiç Bedeline İtiraz Nasıl Yapılır?
Bir aracın pert olduğunun söylenmesi zaten başlı başına moral bozucu bir durum. Fakat asıl tartışma çoğu zaman bundan sonra başlıyor: Sigorta şirketi aracın rayiç bedelini örneğin 800 bin TL olarak belirliyor, araç sahibi ise aynı özelliklerdeki otomobillerin piyasada 900-950 bin TL civarında olduğunu görüyor. İşte benim açımdan bu konunun en önemli noktası burada başlıyor. “Sigorta şirketi böyle hesapladıysa doğrudur” yaklaşımı da, “İnternette gördüğüm en yüksek ilan fiyatı rayiç bedeldir” yaklaşımı da tek başına yeterli değil.
Pert araç rayiç bedeline itiraz ederken mesele, daha yüksek bir rakam istemekten ziyade hasar tarihindeki gerçek piyasa değerinin somut ve denetlenebilir biçimde ortaya konulmasıdır. Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarında da rayiç bedel uyuşmazlıklarının bilirkişi incelemesine konu edildiği ve emsal araçlar, donanım ile piyasa koşullarının değerlendirilerek farklı bir rayiç bedel tespit edilebildiği görülüyor. Örneğin bir tahkim kararında bilirkişi, aracın piyasa değerini 630 bin TL olarak belirlemiş; sigorta şirketinin 580 bin TL ödemesi nedeniyle 50 bin TL bakiye fark hesaplanmış ve bu farkın ödenmesine karar verilmiş.
Rayiç bedel neden tartışmalı hale geliyor?
Rayiç bedel kavramının en büyük problemi, her araç için tek ve değişmez bir fiyat bulunmaması. Aynı marka ve modelde iki otomobilin kilometresi, donanımı, servis geçmişi, değişen parçaları, kullanım şekli ve hatta bulunduğu bölgedeki piyasa koşulları farklı olabilir.
Bu nedenle “Aracımın aynısı internette 1 milyon TL” demek tek başına güçlü bir itiraz değildir. Aynı şekilde sigorta şirketinin birkaç ilanı referans göstererek düşük bir bedel belirlemesi de otomatik olarak doğru kabul edilmemelidir.
Burada kritik soru şu:
Sigorta şirketi rayiç bedeli hangi araçları ve hangi kriterleri esas alarak hesapladı?
Bu sorunun cevabı verilmeden rakamın doğruluğunu değerlendirmek oldukça zor.
Özellikle emsal araçların kilometreleri birbirinden çok farklıysa, donanım seviyeleri farklıysa veya ilanlardan biri aracın gerçek satış fiyatını değil yalnızca satıcının talep ettiği bedeli gösteriyorsa hesaplamanın güvenilirliği tartışılabilir.
İlk adım: Sigorta şirketinden hesaplamanın dayanağını istemek
Bence birçok araç sahibinin yaptığı en büyük hata, doğrudan öfkeyle “Bu para çok düşük” demek. Önce dosyanın içeriğini istemek çok daha stratejik.
Sigorta şirketinden özellikle şu belgelerin talep edilmesi yararlı olabilir:
- Rayiç bedel tespit raporu,
- Eksper raporu,
- Kullanılan emsal araçların listesi,
- Emsal araçların fiyat ve özellik bilgileri,
- Sovtaj bedeliyle ilgili hesaplama,
- Pert-total değerlendirmesine esas teknik belgeler,
- Poliçenin ilgili özel ve genel şartları,
- Yapılan ödemenin ayrıntılı hesaplaması.
Çünkü itirazın güçlü olabilmesi için “Ben bu parayı az buluyorum” yerine “Şu nedenlerle hesaplamanın gerçek piyasa değerini yansıtmadığını düşünüyorum” denebilmesi gerekiyor.
Burada stratejik davranmak, duygusal tepki vermekten daha fazla sonuç getirebilir. Ancak bu stratejik yaklaşımın yalnızca rakamlardan ibaret olması da gerekmiyor. Kazadan sonra aracını kaybetmiş bir insanın yaşadığı maddi ve psikolojik kaybı göz ardı etmeden, hakkını ararken belgeleri düzenli biçimde toplaması önemli.
Emsal ilan toplamak gerçekten işe yarar mı?
Evet, fakat nasıl toplandığı çok önemli.
Örneğin 2025 model, 30 bin kilometrede ve üst donanımlı bir aracın ilanını gösterip kendi aracınızın 2021 model, 120 bin kilometrede ve daha düşük donanımlı olduğunu söylemeden “emsal” kabul ettirmek pek ikna edici olmaz.
Daha güçlü bir dosyada mümkün olduğunca benzer:
- model yılı,
- motor ve şanzıman,
- kilometre,
- donanım seviyesi,
- yakıt türü,
- kasa tipi,
- hasar geçmişi,
- kullanım özellikleri
olan araçlara bakılması gerekir.
Ayrıca ilan fiyatı ile gerçekleşmiş satış fiyatının aynı şey olmadığını da unutmamak lazım. İlan sahibi 1 milyon TL istiyor olabilir ama aracı 930 bin TL'ye satmış olabilir. Bu nedenle yalnızca ilan sitelerindeki en yüksek fiyatları toplamak yerine piyasanın genel seviyesini gösterecek çok sayıda ve makul derecede benzer emsal kullanmak daha savunulabilir bir yöntemdir.
Sigorta şirketinin teklifine itiraz ederken nasıl bir dilekçe hazırlanmalı?
İtirazın mümkün olduğunca sayısal ve belgeli olması gerekir.
Örneğin:
“Aracımın rayiç değeri düşük hesaplanmıştır.”
demek yerine,
“Sigorta şirketince 850.000 TL rayiç bedel belirlenmiştir. Ancak hasar tarihi itibarıyla aynı model, aynı motor ve benzer kilometredeki beş emsal aracın piyasa değerleri 925.000-975.000 TL aralığındadır. Şirketin esas aldığı emsallerden ikisinin kilometresi aracımızdan yaklaşık 80.000 km düşük, üçünün ise daha düşük donanım seviyesindedir. Bu nedenle rayiç hesabının yeniden değerlendirilmesini talep ediyorum.”
şeklindeki bir yaklaşım çok daha güçlüdür.
İtiraz dilekçesine emsal ilanların ekran görüntülerini, tarihlerini, araç özelliklerini ve mümkünse bağımsız ekspertiz veya değerleme belgelerini eklemek de dosyanın anlaşılmasını kolaylaştırır.
“Eksper raporu kesin” düşüncesi doğru mu?
Bence bu konu özellikle yanlış anlaşılıyor.
Eksper raporu önemli bir delildir ama uyuşmazlık çıktığında her zaman tartışmanın son noktası olarak görülmemelidir. Nitekim Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarında rayiç bedelin ayrıca bilirkişi incelemesine konu edildiği örnekler bulunuyor.
Örneğin 2025 tarihli bir tahkim kararında başvurucunun temel iddiası, aracın pert-total işlemine tabi tutulmasına rağmen sigorta şirketinin rayiç değeri eksik belirlediği yönündeydi.
Daha eski bir tahkim kararında da piyasa rayiç değeri ile sigorta şirketinin ödediği miktar arasındaki farkın uyuşmazlık konusu yapıldığı görülüyor. Dosyada bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmiş ve aracın piyasa değeri üzerinden değerlendirme yapılmış.
Dolayısıyla “eksper böyle yazmış, artık hiçbir şey yapılamaz” düşüncesi fazla kesin bir yaklaşım.
Fakat bunun tersine “eksper raporunu tamamen yok sayabiliriz” demek de doğru değil. Raporun hangi verilere dayandığı incelenmeli.
Sigorta Tahkim Komisyonu ne zaman gündeme gelir?
Sigorta şirketiyle yapılan görüşmelerden sonuç alınamıyorsa önemli seçeneklerden biri Sigorta Tahkim Komisyonu'dur. Ancak doğrudan tahkime gitmeden önce sigorta şirketine başvuru yapıldığını ve uyuşmazlığın çözülemediğini belgelemek gerekir.
Komisyonun güncel çevrim içi sisteminde uyuşmazlık başvurusu, belge gönderme ve karar görüntüleme gibi işlemler yapılabiliyor.