ABET Hangi Üniversitelerde Var? “Üniversitede ABET Var” Cümlesinin Asıl Anlamı
Üniversite tercih döneminde insanın karşısına öyle çok kısaltma çıkıyor ki bir noktadan sonra “ABET mi, ALES mi, akreditasyon mu, yoksa yeni bir kahve markası mı?” diye düşünmek mümkün. Hele mühendislik okuyacaksanız, bölüm tanıtım sayfalarında ABET kelimesini görünce bir anda konu ciddi bir havaya bürünüyor.
Ama küçük bir ayrıntı var: ABET üniversiteye değil, belirli akademik programlara akreditasyon verir. Yani “Bu üniversitede ABET var” demek tek başına yeterli bir bilgi değildir. Asıl soru şudur: Hangi bölüm ABET tarafından akredite edilmiş?
ABET'in kendi açıklamasına göre kuruluş; mühendislik, bilgisayar/bilişim, uygulamalı ve doğal bilimler ile mühendislik teknolojisi alanlarındaki belirli yükseköğretim programlarını değerlendiriyor. Mühendislik programlarında akreditasyon Engineering Accreditation Commission (EAC), bilgisayar alanındaki programlarda ise Computing Accreditation Commission (CAC) gibi komisyonlar üzerinden yürütülüyor. ABET+1
Bu ayrım önemli. Çünkü aynı üniversitede bir mühendislik programı ABET akreditasyonuna sahipken başka bir programın böyle bir akreditasyonu olmayabilir.
Türkiye'de ABET Akreditasyonu Bulunan Üniversiteler Hangileri?
ABET'in güncel program arama kayıtlarında Türkiye açısından farklı üniversitelerin çeşitli lisans programlarının akredite olduğu görülüyor. Güncel ABET veritabanında özellikle şu üniversiteler karşımıza çıkıyor:
• Bilkent University – Ankara
• Boğaziçi University – İstanbul
• Istanbul Technical University (İTÜ) – İstanbul
• Middle East Technical University (ODTÜ) – Ankara
• MEF University – İstanbul
• Istanbul Gelisim University – İstanbul
• Eastern Mediterranean University – Gazimağusa
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken nokta, listenin “üniversitenin tamamı ABET'li” şeklinde okunmaması. ABET'in kendi arama sisteminde kurumlar ve onların tek tek akredite edilmiş programları gösteriliyor. Ayrıca ABET, geçmişte akredite olmuş fakat artık aktif olmayan programları ayrı biçimde ele alabiliyor. ABET+1
Örneğin Bilkent University'nin ABET kayıtlarında Bilgisayar Mühendisliği, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği, Endüstri Mühendisliği ve Makine Mühendisliği lisans programları aktif akreditasyonla listeleniyor. AMSPub
Bu yüzden tercih yaparken “Bilkent'te ABET varmış” demek yerine “Bilkent'in benim düşündüğüm programı ABET tarafından akredite mi?” diye sormak çok daha sağlıklı.
Bilkent, Boğaziçi, ODTÜ ve İTÜ'de Durum Nasıl?
Bu dört üniversitenin adı ABET aramalarında farklı mühendislik programlarıyla oldukça net biçimde görülüyor.
Örneğin ABET'in güncel arama sonuçlarında Bilkent'in Bilgisayar Mühendisliği lisans programı için akreditasyonun 1 Ekim 2010'dan itibaren sürdüğü görülüyor. Aynı sistemde Boğaziçi Üniversitesi'nin Bilgisayar Mühendisliği programı da aktif olarak listelenmiş durumda. AMSPub
Makine mühendisliği tarafında ise Bilkent, Boğaziçi, İTÜ ve ODTÜ'nün programları ABET kayıtlarında aktif akreditasyonla yer alıyor. İTÜ'nün Makine Mühendisliği programı için kayıt 1 Ekim 2009'dan itibaren, ODTÜ'nün Makine Mühendisliği programı için ise 1 Ekim 2007'den itibaren devam eden akreditasyonu gösteriyor. AMSPub
Burada güzel bir detay var: Eski kaynaklarda yalnızca geçmiş akreditasyonlar görülebiliyor. Örneğin ABET'in “substantial equivalency” sayfasında Bilkent, Boğaziçi, İTÜ ve ODTÜ'nün geçmiş dönemlerdeki çok sayıda programı sıralanıyor. Fakat bu sayfa güncel aktif akreditasyonların tamamını göstermek için kullanılmamalı; güncel durum için ABET'in program arama sistemi esas alınmalı. ABET+1
Yani Google'da 2011 tarihli bir liste bulup “Tamamdır, bu bölüm hâlâ ABET'li” demek biraz üniversite tercihini arşiv belgesine emanet etmek olur.
İstanbul'da ABET Hangi Üniversitelerde Karşımıza Çıkıyor?
İstanbul tarafı özellikle ilginç. ABET veritabanında Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, MEF Üniversitesi ve İstanbul Gelişim Üniversitesi çeşitli programlarla yer alıyor. AMSPub+1
Örneğin Bilgisayar Mühendisliği aramasında:
- Boğaziçi Üniversitesi,
- İstanbul Gelişim Üniversitesi,
- İstanbul Teknik Üniversitesi,
- MEF Üniversitesi
aktif akreditasyon kayıtlarıyla görülüyor. MEF Üniversitesi'nin Bilgisayar Mühendisliği programı için kayıt 1 Ekim 2018'den itibaren devam eden akreditasyonu gösterirken, İstanbul Gelişim Üniversitesi'nin Bilgisayar Mühendisliği programı için başlangıç tarihi 1 Haziran 2019 olarak listeleniyor. AMSPub
Makine Mühendisliği aramasında da İTÜ, Boğaziçi ve MEF Üniversitesi gibi İstanbul'daki kurumların programları aktif akreditasyon kayıtlarıyla karşımıza çıkıyor. AMSPub
Bu noktada öğrencinin yapması gereken şey aslında oldukça basit: Üniversitenin adına değil, programın adına bakmak.
Çünkü “Bilgisayar Mühendisliği ABET'li” ile “üniversitedeki bütün mühendislik bölümleri ABET'li” arasında dağlar kadar fark var.
Peki ABET Neden Bu Kadar Konuşuluyor?
ABET yalnızca “dersler güzel mi?” diye bakıp diploma dağıtan bir kurum değil. Akreditasyon sürecinde programın öğrencileri, eğitim amaçları, öğrenci kazanımları, sürekli iyileştirme süreçleri, müfredat, öğretim kadrosu, laboratuvar ve altyapı gibi çeşitli boyutları değerlendiriliyor. ABET'in 2026–2027 mühendislik kriterlerinde bu başlıklar açıkça yer alıyor. ABET
Burada özellikle “sürekli iyileştirme” meselesi dikkat çekici.
Yani üniversitenin “Biz 1998'den beri aynı müfredatı kullanıyoruz, demek ki doğru yapıyoruz” yaklaşımı yeterli değil. Eğitim programının sonuçlarına bakılması, eksiklerin belirlenmesi ve programın bunlara göre geliştirilmesi bekleniyor.
Bir mühendislik öğrencisi açısından bunun anlamı şu:
“Ben bu dersi neden alıyorum?”
sorusunun program düzeyinde bir karşılığı bulunması gerekiyor.
Daha da güzeli, bu süreç yalnızca sınavdan kaç puan aldığınızı değil, mezun olduğunuzda ne yapabildiğinizi de dikkate alan bir yaklaşım ortaya koyuyor.
Erkek Öğrenci “Listeyi Çıkaralım”, Kadın Öğrenci “Önce Bir Konuşalım” mı?
Forumlarda üniversite tercihleri konuşulurken bazen “erkekler tamamen çözüm odaklıdır, kadınlar daha duygusaldır” gibi fazlasıyla kolay genellemeler ortaya çıkabiliyor. Gerçek hayatta ise işler o kadar düzenli değil.
Mesela aynı sınıfta Ahmet olabilir. Excel açar, ABET programlarını tek tek sıralar, yanına akreditasyon tarihlerini yazar ve sonunda:
“Tamam, üç seçenek kaldı.”
der.
Aynı sınıftaki Zeynep ise:
“Peki mezunların deneyimleri nasıl? Bölümde danışmanlık sistemi nasıl? Öğrenciler hocalara ulaşabiliyor mu?”
diye sorabilir.
İki yaklaşımın da mühendislik eğitimini anlamaya katkısı vardır.
Üstelik roller kişilere göre değişir. Ayşe son derece veri odaklı olabilir. Mehmet bölümdeki sosyal ortamı ve öğrenci deneyimini daha fazla önemseyebilir. Elif laboratuvar imkanlarını karşılaştırırken aynı zamanda mezunlarla iletişim kurabilir. Mert ise üç üniversitenin müfredatını çıkarıp üzerine öğrencilerin yorumlarını ekleyebilir.
Asıl değer, “erkekler şöyle, kadınlar böyle” demekte değil; farklı düşünme biçimlerini aynı karar sürecinde bir araya getirmekte.
Mühendislik zaten biraz böyle değil mi?
Bir kişi problemi tanımlar, diğeri kullanıcıyı dinler, başka biri maliyeti hesaplar, bir başkası sistemin gerçekten çalışıp çalışmadığını test eder.
ABET Varsa Üniversite Otomatik Olarak İyi mi?
İşte forumun en kritik sorusu burada.
Hayır, ABET akreditasyonu tek başına bir üniversitenin veya bölümün bütün yönleri hakkında nihai hüküm vermez.
ABET, belirli akademik programların belirli kriterleri karşılayıp karşılamadığını değerlendiren bir akreditasyon sistemidir. ABET'in kendisi de akredite ettiği şeyin kurum değil, program olduğunu açıkça belirtiyor. ABET
Bu nedenle üniversite seçerken ABET'i bir kontrol noktası olarak düşünmek daha mantıklı.
Sonrasında başka sorular gelir:
Bölümün laboratuvarları nasıl?
Ders programı güncel mi?
İngilizce eğitim gerçekten ne seviyede?
Öğrencilerin staj imkanları nasıl?
Mezunlar hangi alanlara gidiyor?
Hocaların uzmanlık alanları neler?
Çift anadal veya yandal imkanları bulunuyor mu?
Değişim programları nasıl?
Kariyer merkezi gerçekten öğrencilerle ilgileniyor mu?
Ve belki de en önemlisi:
Ben dört yıl boyunca bu ortamda gerçekten öğrenebilir miyim?
Çünkü bir üniversitenin internet sitesindeki parlak fotoğrafla öğrencinin pazartesi sabahı 08.30'daki gerçekliği arasında bazen İstanbul trafiği kadar büyük mesafe olabiliyor.
ABET Diploması Yurt Dışında İşe Yarar mı?
Burada da dikkatli konuşmak gerekiyor.
ABET'in uluslararası alanda tanınan bir akreditasyon sistemi olması, akredite programların belirli kalite kriterlerini karşılaması açısından önemli bir referans oluşturabilir. ABET ayrıca uluslararası eğitim sistemleriyle çeşitli tanınma ve karşılıklı tanıma mekanizmaları yürütüyor. ABET+1
Fakat “ABET varsa dünyanın her ülkesinde hiçbir ek işlem yapmadan mühendislik yaparsın” şeklinde bir cümle kurmak doğru olmaz.
Çünkü mesleki tanınma; ülkeye, mesleğe, lisanslama kurallarına, işverenin taleplerine ve kişinin mezun olduğu programın niteliğine göre değişebilir.
Yani ABET önemli olabilir ama sihirli bir pasaport değildir.
Keşke diploma eki “Merhaba, ben ABET'liyim, bütün sınırlar açılsın.” diyebilseydi. Akademik dünya maalesef o kadar pratik çalışmıyor.
Doğru ABET Kontrolü Nasıl Yapılır?
Benim için en mantıklı yöntem şu olurdu: Üniversitenin tanıtım broşürünü açmadan önce ABET'in resmi program arama sistemine girip doğrudan bölümün adını kontrol etmek.
ABET kendi sitesinde güncel ve geçmiş akreditasyonların bulunabileceği bir Accredited Program Search sistemi sunuyor. ABET
Ararken üç şeyi kontrol etmek gerekiyor:
1. Üniversitenin adı
Gerçekten aradığınız kurum listede var mı?
2. Programın adı
Sizin düşündüğünüz bölüm mü akredite edilmiş?
3. Akreditasyon dönemi
Kayıtta “Present” ibaresi bulunuyor mu, yoksa program yalnızca tarihsel akreditasyonlar arasında mı?
Bu üçlü kontrol, “Üniversitenin sitesinde ABET logosu gördüm, tamamdır” yaklaşımından çok daha sağlam.
Kısacası: ABET Listesine Bakarken Üniversite Değil, Bölüm Arayın
Türkiye'de ABET akreditasyonu bulunan programlar arasında Bilkent, Boğaziçi, İTÜ, ODTÜ, MEF ve İstanbul Gelişim gibi üniversitelerdeki çeşitli mühendislik ve bilgisayar programları bulunuyor; Doğu Akdeniz Üniversitesi de ABET kayıtlarında aktif programlarla yer alıyor. Ancak hangi programların güncel olarak akredite olduğunu mutlaka program bazında kontrol etmek gerekiyor. AMSPub+2AMSPub+2
Üstelik ABET'in kapsamı yalnızca klasik mühendislik bölümleriyle sınırlı değil; bilgisayar/bilişim ve mühendislik teknolojisi gibi farklı alanlar için de ayrı akreditasyon komisyonları bulunuyor. ABET+1
Bu yüzden üniversite tercihinde asıl soru:
“Hangi üniversitede ABET var?” değil, “Benim okumak istediğim program ABET tarafından şu anda akredite mi ve bu akreditasyon benim hedeflerim açısından ne ifade ediyor?”
İkisi kulağa benzer geliyor ama aralarında ciddi fark var.
Sonuçta üniversite seçmek biraz mühendislik problemi gibidir: Veriler toplanır, kriterler belirlenir, alternatifler incelenir, varsayımlar test edilir ve sonra karar verilir.
Bir tek farkla…
Mühendislikte yanlış hesaplanan köprüyü yeniden yapmak zor olabilir; üniversite tercihinde yanlış araştırmanın telafisi ise çok daha yorucu olabilir. O yüzden ABET logosuna bakıp geçmek yerine, logonun hangi bölümün yanında durduğuna bakmak en akıllıca başlangıçlardan biridir.
Üniversite tercih döneminde insanın karşısına öyle çok kısaltma çıkıyor ki bir noktadan sonra “ABET mi, ALES mi, akreditasyon mu, yoksa yeni bir kahve markası mı?” diye düşünmek mümkün. Hele mühendislik okuyacaksanız, bölüm tanıtım sayfalarında ABET kelimesini görünce bir anda konu ciddi bir havaya bürünüyor.
Ama küçük bir ayrıntı var: ABET üniversiteye değil, belirli akademik programlara akreditasyon verir. Yani “Bu üniversitede ABET var” demek tek başına yeterli bir bilgi değildir. Asıl soru şudur: Hangi bölüm ABET tarafından akredite edilmiş?
ABET'in kendi açıklamasına göre kuruluş; mühendislik, bilgisayar/bilişim, uygulamalı ve doğal bilimler ile mühendislik teknolojisi alanlarındaki belirli yükseköğretim programlarını değerlendiriyor. Mühendislik programlarında akreditasyon Engineering Accreditation Commission (EAC), bilgisayar alanındaki programlarda ise Computing Accreditation Commission (CAC) gibi komisyonlar üzerinden yürütülüyor. ABET+1
Bu ayrım önemli. Çünkü aynı üniversitede bir mühendislik programı ABET akreditasyonuna sahipken başka bir programın böyle bir akreditasyonu olmayabilir.
Türkiye'de ABET Akreditasyonu Bulunan Üniversiteler Hangileri?
ABET'in güncel program arama kayıtlarında Türkiye açısından farklı üniversitelerin çeşitli lisans programlarının akredite olduğu görülüyor. Güncel ABET veritabanında özellikle şu üniversiteler karşımıza çıkıyor:
• Bilkent University – Ankara
• Boğaziçi University – İstanbul
• Istanbul Technical University (İTÜ) – İstanbul
• Middle East Technical University (ODTÜ) – Ankara
• MEF University – İstanbul
• Istanbul Gelisim University – İstanbul
• Eastern Mediterranean University – Gazimağusa
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken nokta, listenin “üniversitenin tamamı ABET'li” şeklinde okunmaması. ABET'in kendi arama sisteminde kurumlar ve onların tek tek akredite edilmiş programları gösteriliyor. Ayrıca ABET, geçmişte akredite olmuş fakat artık aktif olmayan programları ayrı biçimde ele alabiliyor. ABET+1
Örneğin Bilkent University'nin ABET kayıtlarında Bilgisayar Mühendisliği, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği, Endüstri Mühendisliği ve Makine Mühendisliği lisans programları aktif akreditasyonla listeleniyor. AMSPub
Bu yüzden tercih yaparken “Bilkent'te ABET varmış” demek yerine “Bilkent'in benim düşündüğüm programı ABET tarafından akredite mi?” diye sormak çok daha sağlıklı.
Bilkent, Boğaziçi, ODTÜ ve İTÜ'de Durum Nasıl?
Bu dört üniversitenin adı ABET aramalarında farklı mühendislik programlarıyla oldukça net biçimde görülüyor.
Örneğin ABET'in güncel arama sonuçlarında Bilkent'in Bilgisayar Mühendisliği lisans programı için akreditasyonun 1 Ekim 2010'dan itibaren sürdüğü görülüyor. Aynı sistemde Boğaziçi Üniversitesi'nin Bilgisayar Mühendisliği programı da aktif olarak listelenmiş durumda. AMSPub
Makine mühendisliği tarafında ise Bilkent, Boğaziçi, İTÜ ve ODTÜ'nün programları ABET kayıtlarında aktif akreditasyonla yer alıyor. İTÜ'nün Makine Mühendisliği programı için kayıt 1 Ekim 2009'dan itibaren, ODTÜ'nün Makine Mühendisliği programı için ise 1 Ekim 2007'den itibaren devam eden akreditasyonu gösteriyor. AMSPub
Burada güzel bir detay var: Eski kaynaklarda yalnızca geçmiş akreditasyonlar görülebiliyor. Örneğin ABET'in “substantial equivalency” sayfasında Bilkent, Boğaziçi, İTÜ ve ODTÜ'nün geçmiş dönemlerdeki çok sayıda programı sıralanıyor. Fakat bu sayfa güncel aktif akreditasyonların tamamını göstermek için kullanılmamalı; güncel durum için ABET'in program arama sistemi esas alınmalı. ABET+1
Yani Google'da 2011 tarihli bir liste bulup “Tamamdır, bu bölüm hâlâ ABET'li” demek biraz üniversite tercihini arşiv belgesine emanet etmek olur.
İstanbul'da ABET Hangi Üniversitelerde Karşımıza Çıkıyor?
İstanbul tarafı özellikle ilginç. ABET veritabanında Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, MEF Üniversitesi ve İstanbul Gelişim Üniversitesi çeşitli programlarla yer alıyor. AMSPub+1
Örneğin Bilgisayar Mühendisliği aramasında:
- Boğaziçi Üniversitesi,
- İstanbul Gelişim Üniversitesi,
- İstanbul Teknik Üniversitesi,
- MEF Üniversitesi
aktif akreditasyon kayıtlarıyla görülüyor. MEF Üniversitesi'nin Bilgisayar Mühendisliği programı için kayıt 1 Ekim 2018'den itibaren devam eden akreditasyonu gösterirken, İstanbul Gelişim Üniversitesi'nin Bilgisayar Mühendisliği programı için başlangıç tarihi 1 Haziran 2019 olarak listeleniyor. AMSPub
Makine Mühendisliği aramasında da İTÜ, Boğaziçi ve MEF Üniversitesi gibi İstanbul'daki kurumların programları aktif akreditasyon kayıtlarıyla karşımıza çıkıyor. AMSPub
Bu noktada öğrencinin yapması gereken şey aslında oldukça basit: Üniversitenin adına değil, programın adına bakmak.
Çünkü “Bilgisayar Mühendisliği ABET'li” ile “üniversitedeki bütün mühendislik bölümleri ABET'li” arasında dağlar kadar fark var.
Peki ABET Neden Bu Kadar Konuşuluyor?
ABET yalnızca “dersler güzel mi?” diye bakıp diploma dağıtan bir kurum değil. Akreditasyon sürecinde programın öğrencileri, eğitim amaçları, öğrenci kazanımları, sürekli iyileştirme süreçleri, müfredat, öğretim kadrosu, laboratuvar ve altyapı gibi çeşitli boyutları değerlendiriliyor. ABET'in 2026–2027 mühendislik kriterlerinde bu başlıklar açıkça yer alıyor. ABET
Burada özellikle “sürekli iyileştirme” meselesi dikkat çekici.
Yani üniversitenin “Biz 1998'den beri aynı müfredatı kullanıyoruz, demek ki doğru yapıyoruz” yaklaşımı yeterli değil. Eğitim programının sonuçlarına bakılması, eksiklerin belirlenmesi ve programın bunlara göre geliştirilmesi bekleniyor.
Bir mühendislik öğrencisi açısından bunun anlamı şu:
“Ben bu dersi neden alıyorum?”
sorusunun program düzeyinde bir karşılığı bulunması gerekiyor.
Daha da güzeli, bu süreç yalnızca sınavdan kaç puan aldığınızı değil, mezun olduğunuzda ne yapabildiğinizi de dikkate alan bir yaklaşım ortaya koyuyor.
Erkek Öğrenci “Listeyi Çıkaralım”, Kadın Öğrenci “Önce Bir Konuşalım” mı?
Forumlarda üniversite tercihleri konuşulurken bazen “erkekler tamamen çözüm odaklıdır, kadınlar daha duygusaldır” gibi fazlasıyla kolay genellemeler ortaya çıkabiliyor. Gerçek hayatta ise işler o kadar düzenli değil.
Mesela aynı sınıfta Ahmet olabilir. Excel açar, ABET programlarını tek tek sıralar, yanına akreditasyon tarihlerini yazar ve sonunda:
“Tamam, üç seçenek kaldı.”
der.
Aynı sınıftaki Zeynep ise:
“Peki mezunların deneyimleri nasıl? Bölümde danışmanlık sistemi nasıl? Öğrenciler hocalara ulaşabiliyor mu?”
diye sorabilir.
İki yaklaşımın da mühendislik eğitimini anlamaya katkısı vardır.
Üstelik roller kişilere göre değişir. Ayşe son derece veri odaklı olabilir. Mehmet bölümdeki sosyal ortamı ve öğrenci deneyimini daha fazla önemseyebilir. Elif laboratuvar imkanlarını karşılaştırırken aynı zamanda mezunlarla iletişim kurabilir. Mert ise üç üniversitenin müfredatını çıkarıp üzerine öğrencilerin yorumlarını ekleyebilir.
Asıl değer, “erkekler şöyle, kadınlar böyle” demekte değil; farklı düşünme biçimlerini aynı karar sürecinde bir araya getirmekte.
Mühendislik zaten biraz böyle değil mi?
Bir kişi problemi tanımlar, diğeri kullanıcıyı dinler, başka biri maliyeti hesaplar, bir başkası sistemin gerçekten çalışıp çalışmadığını test eder.
ABET Varsa Üniversite Otomatik Olarak İyi mi?
İşte forumun en kritik sorusu burada.
Hayır, ABET akreditasyonu tek başına bir üniversitenin veya bölümün bütün yönleri hakkında nihai hüküm vermez.
ABET, belirli akademik programların belirli kriterleri karşılayıp karşılamadığını değerlendiren bir akreditasyon sistemidir. ABET'in kendisi de akredite ettiği şeyin kurum değil, program olduğunu açıkça belirtiyor. ABET
Bu nedenle üniversite seçerken ABET'i bir kontrol noktası olarak düşünmek daha mantıklı.
Sonrasında başka sorular gelir:
Bölümün laboratuvarları nasıl?
Ders programı güncel mi?
İngilizce eğitim gerçekten ne seviyede?
Öğrencilerin staj imkanları nasıl?
Mezunlar hangi alanlara gidiyor?
Hocaların uzmanlık alanları neler?
Çift anadal veya yandal imkanları bulunuyor mu?
Değişim programları nasıl?
Kariyer merkezi gerçekten öğrencilerle ilgileniyor mu?
Ve belki de en önemlisi:
Ben dört yıl boyunca bu ortamda gerçekten öğrenebilir miyim?
Çünkü bir üniversitenin internet sitesindeki parlak fotoğrafla öğrencinin pazartesi sabahı 08.30'daki gerçekliği arasında bazen İstanbul trafiği kadar büyük mesafe olabiliyor.
ABET Diploması Yurt Dışında İşe Yarar mı?
Burada da dikkatli konuşmak gerekiyor.
ABET'in uluslararası alanda tanınan bir akreditasyon sistemi olması, akredite programların belirli kalite kriterlerini karşılaması açısından önemli bir referans oluşturabilir. ABET ayrıca uluslararası eğitim sistemleriyle çeşitli tanınma ve karşılıklı tanıma mekanizmaları yürütüyor. ABET+1
Fakat “ABET varsa dünyanın her ülkesinde hiçbir ek işlem yapmadan mühendislik yaparsın” şeklinde bir cümle kurmak doğru olmaz.
Çünkü mesleki tanınma; ülkeye, mesleğe, lisanslama kurallarına, işverenin taleplerine ve kişinin mezun olduğu programın niteliğine göre değişebilir.
Yani ABET önemli olabilir ama sihirli bir pasaport değildir.
Keşke diploma eki “Merhaba, ben ABET'liyim, bütün sınırlar açılsın.” diyebilseydi. Akademik dünya maalesef o kadar pratik çalışmıyor.
Doğru ABET Kontrolü Nasıl Yapılır?
Benim için en mantıklı yöntem şu olurdu: Üniversitenin tanıtım broşürünü açmadan önce ABET'in resmi program arama sistemine girip doğrudan bölümün adını kontrol etmek.
ABET kendi sitesinde güncel ve geçmiş akreditasyonların bulunabileceği bir Accredited Program Search sistemi sunuyor. ABET
Ararken üç şeyi kontrol etmek gerekiyor:
1. Üniversitenin adı
Gerçekten aradığınız kurum listede var mı?
2. Programın adı
Sizin düşündüğünüz bölüm mü akredite edilmiş?
3. Akreditasyon dönemi
Kayıtta “Present” ibaresi bulunuyor mu, yoksa program yalnızca tarihsel akreditasyonlar arasında mı?
Bu üçlü kontrol, “Üniversitenin sitesinde ABET logosu gördüm, tamamdır” yaklaşımından çok daha sağlam.
Kısacası: ABET Listesine Bakarken Üniversite Değil, Bölüm Arayın
Türkiye'de ABET akreditasyonu bulunan programlar arasında Bilkent, Boğaziçi, İTÜ, ODTÜ, MEF ve İstanbul Gelişim gibi üniversitelerdeki çeşitli mühendislik ve bilgisayar programları bulunuyor; Doğu Akdeniz Üniversitesi de ABET kayıtlarında aktif programlarla yer alıyor. Ancak hangi programların güncel olarak akredite olduğunu mutlaka program bazında kontrol etmek gerekiyor. AMSPub+2AMSPub+2
Üstelik ABET'in kapsamı yalnızca klasik mühendislik bölümleriyle sınırlı değil; bilgisayar/bilişim ve mühendislik teknolojisi gibi farklı alanlar için de ayrı akreditasyon komisyonları bulunuyor. ABET+1
Bu yüzden üniversite tercihinde asıl soru:
“Hangi üniversitede ABET var?” değil, “Benim okumak istediğim program ABET tarafından şu anda akredite mi ve bu akreditasyon benim hedeflerim açısından ne ifade ediyor?”
İkisi kulağa benzer geliyor ama aralarında ciddi fark var.
Sonuçta üniversite seçmek biraz mühendislik problemi gibidir: Veriler toplanır, kriterler belirlenir, alternatifler incelenir, varsayımlar test edilir ve sonra karar verilir.
Bir tek farkla…
Mühendislikte yanlış hesaplanan köprüyü yeniden yapmak zor olabilir; üniversite tercihinde yanlış araştırmanın telafisi ise çok daha yorucu olabilir. O yüzden ABET logosuna bakıp geçmek yerine, logonun hangi bölümün yanında durduğuna bakmak en akıllıca başlangıçlardan biridir.