Göğüs kanseri tedavisinde yaşama katkı sağlayan yenilikler

semaver

Active member
Dünya’da her 5 şahıstan biri hayatı boyunca kansere yakalanıyor. Yapılan araştırmalar 2020 yılında dünya genelinde 19,3 milyon yeni kanser hadisesi bildirildiğini gösteriyor. Yeni kanser olaylarının %11,7’sini oluşturan göğüs kanseri, en sık görülen kanser olarak birinci sırayı alıyor. Son senelerda bu hususta artan farkındalık yardımıyla yeni teşhis konulan göğüs kanserlerinin yaklaşık %90’ı 1. – 3. evrede, yani erken etapta fark ediliyor. Göğüs kanseri sıklığındaki artışa karşın, hem tedavideki gelişmeler birebir vakitte sıklıkla erken evrede teşhis konulması yardımıyla göğüs kanserinde ömür kalitesi ve mühleti artıyor.

Memorial Antalya Hastanesi “1-31 Ekim Göğüs Kanseri Farkındalık Ayı” niçiniyle göğüs kanserinde erken tanıya dikkat çekmek için bu mevzudaki kıymetli uzmanların ve kanser hikayesi olan hastaların da iştiraki ile bir basın toplantısı düzenledi.

Memorial Sıhhat Kümesi Antalya Onkoloji Merkezi Lideri Prof. Dr. Mustafa Özdoğan önderliğinde düzenlenen görüşmede; Genel Cerrahi Kısım Lideri Prof. Dr. Alihan Gürkan, Tüp Bebek Merkezi’nden Doç. Dr. Murat Özekinci, Tıbbi Onkoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Şeyda Gündüz, Medstar Antalya Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ayşegül Kargı ve Prof. Dr. Mükremin Uysal, ışınım Onkolojisi Bölümü’nden Prof. Dr. Vildan Kaya konuşmacı olarak yer aldı.

Memorial Antalya Hastanesi Onkoloji Merkezi Lideri Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, göğüs kanseri tedavisindeki yenilikler hakkında bilgi verdi.

Teknoloji göğüs kanseri hastalarından yana

Gün geçtikçe ilerleyen teknoloji ile birlikte göğüs kanserinin teşhis ve tedavisi konusunda kıymetli gelişmeler yaşanıyor. Çağdaş prosedürler yardımıyla hastalar konforlu bir biçimde sıhhatine kavuşuyor. halbuki 1970’lere kadar göğüs kanserinin tedavisi yalnızca “radikal mastektomi” denilen, göğsün eksiksiz alındığı ameliyat olarak görülmekteydi. 1978 yılında FDA’nın (ABD Besin ve İlaç İdaresi) tamoksifen etken unsurlu hormonal tedaviyi onaylamasından itibaren, göğüs kanseri araştırmaları, tüm kanser tedavilerini sürükledi ve kanserde birincilerin birçok göğüs kanseri tedavisinde yaşandı.

Kanserin genetik olup olmadığının saptanması büyük değer taşıyor

Doksanlı senelerda, göğüs kanserlerinin %5-10 kadarının kalıtsal olduğu ve bu durumdan sorumlu hücresel düzeneğin, anne ya da babadan aktarılan mutasyona uğramış BRCA1 ve BRCA2 genleri olduğu keşfedildi. Günümüzde BRCA1 ve BRCA2 genlerinin DNA tamirinden sorumlu olduğunu bilinmektedir. Göğüs kanserli bir hastanın, mutasyona uğramış kalıtsal kanser genlerini taşıyıp taşımadığını bilmek birkaç açıdan epeyce kıymetlidir. Zira kalıtsal kansere sahip bir göğüs kanseri hastasının öteki göğsünde yahut diğer organlarında da kanser gelişme riski bulunmaktadır.

Birinci ve ikinci derece akrabaların kanser riski hesaplanabiliyor

Genetik testler, göğüs ile yumurtalıkların alınması üzere esirgeyici ve ömür kurtarıcı cerrahilerin karar süreci açısından hayli değerlidir. Ek olarak hastanın birinci-ikinci derece akrabalarının da kanser geliştirme riski hesaplanabilmekte ve korunma halleri aileye bu sayede anlatılabilmektedir. Ayrıyeten kalıtsal göğüs kanserli hastalara özgü olarak, PARP inhibitörü sınıfından yeni kuşak akıllı ilaçlar mevcuttur. 50 yaşından evvel göğüs kanseri tanısı alanlar ve birinci-ikinci derece akrabalarında göğüs yahut over kanseri tanısı olanlar, kalıtsal göğüs kanseri riski taşımaktadır.

HER2’ye karşı geliştirilen ilaçlar başarılı sonuçlar veriyor

1998’e gelindiğinde, onkolojinin en büyük keşiflerinden biri bir daha göğüs kanserinde duyuruldu. Hücre yüzeyinde bulunan, büyüme-çoğalmadan sorumlu HER2 reseptörünü çok söz eden göğüs tümörlerinde bu reseptöre bağlanmak ve çalışmasını engellemek üzere tasarlanmış birinci akıllı ilaç olan trastuzumab FDA onayı aldı. Göğüs kanserli hastaların %25-30 kadarı, genetik bir değişim kararı, hücre yüzeylerinde HER2 (insan epidermal büyüme faktör reseptörü-2) olarak isimlendirilen reseptörü olağandan epeyce daha fazla bir yoğunlukta barındırmaktadır.

Hücre büyümesi ve çoğalması ile ilgili olan HER2 proteininin çok tabiri, daha agresif hastalık ile alakalı olmaktadır. tıpkı vakitte HER2’ye karşı geliştirilen günümüzde epey sayıda ilaç mevcuttur ve bu ilaçlar hastalığın tedavisini kolaylaştırmaktadır. Hatta bu ilaç tiplerin son örnekleri “ikili” yapıdadır; hem HER2’ye bağlanıp çalışmasını engelleyen antikor birebir vakitte kanser hücresini tahrip eden kemoterapi molekülleri barındırmaktadır. HER2’ye karşı geliştirilen ilaçlar, biyodeğişen teknolojinin en büyük zaferlerinden biri olarak görülmektedir.

İmmünoterapi ve akıllı ilaçlar gündemde

2010’lu senelera gelindiğinde, göğüs kanserleri artık yalnızca mikroskop altındaki görünümlerine nazaran değil, “moleküler özelliklerine” bakılırsa 4 alt tipe ayrılmaya başladı ki bu da onkologların tedavi seçiminde hayli daha isabetli kararlar vermesini sağlamaktadır. Göğüs kanserinin moleküler sınıflamasında hormon (örtojen ve progesteron reseptörü) olumlu ya da negatifliği ve HER2 reseptörü müspet ya da negatifliği dikkate alınarak bir sınıflama yapılmaktadır. Hem östrojen-progesteron negatif tıpkı vakitte HER2 negatif kümeye “üçlü negatif” göğüs kanseri denmektedir. Üçlü negatif alt-tip, tüm göğüs kanserlerinin %10-15 kadarını oluşturan ve agresif gidişata sahip bir tümör tipi olmanın yanında hormon ilaçları ve HER2’ye yönelik tedavi seçeneklerinin de kullanılamadığı bir durum olmaktadır. Son 3 yıla kadar ileri evre üçlü negatif göğüs kanserinde tek tedavi seçeneği kemoterapi iken, bugün bu kanser tipinde hem immünoterapi birebir vakitte yeni kuşak bir akıllı ilaç kullanıma girmiştir. bir daha onkolojide birinci vakit içinderda, bir biyobenzer ilaç, HER2 müspet göğüs kanserleri için 2017 FDA onayı almıştır.

Hastaların ömür kalitesi ve müddeti arttı

Göğüs kanseri için en değerli gelişme ise birinci FDA onayını 2015’te alan “CDK 4/6 inhibitörü” denilen, hücre çoğalma döngüsü baskılayıcı ilaçlardır. Bu ilaçlar, tüm göğüs kanserlerinin %70’ten çoksını oluşturan hormon müspet kümede adeta çığır açmakta ve “kemoterapisiz tedavi” periyodunu başlatmaktadır. CDK 4/6 inhibitörlerinin uzun devir (6 yıllık) kullanım sonuçları, geçtiğimiz ay gerçekleştirilen Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği 2021 Kongresi’nde sunuldu ve kongrenin en dikkat çeken çalışması oldu. İleri evre göğüs kanserine sahip hastaların dahil edildiği bu çalışmanın kararına göre, CDK 4/6 inhibitörünün standart hormonal tedaviye eklenmesi, genel sağkalımda 1 yıllık bir uzama sağlamaktadır. Bu, 4. evre göğüs kanserleri için 5 yılı aşan bir genel sağkalımı gösteren birinci bilgi olmaktadır.

Hibya Haber Ajansı